Erdhi si revolucion, si dështoi banka digjitale në Paraguai
PARAGUAI – U prezantua si një histori suksesi e revolucionit digjital në sektorin bankar, tërhoqi miliona klientë dhe u shndërrua në një nga institucionet financiare më të njohura në Paraguai. Por, brenda një kohe të shkurtër, Ueno Bank përfundoi në një nga krizat më të mëdha financiare dhe politike të vendit.
Më 2 nëntor 2026, Banka Qendrore e Paraguait vendosi të ndërhyjë në aktivitetin e bankës, pasi kontrollet financiare zbuluan një situatë shumë më të rëndë nga ajo që paraqitej në raportimet e mëparshme të institucionit.
Problemi nuk ishte aplikacioni, teknologjia apo modeli i bankingut digjital. Shkaku kryesor i kolapsit lidhej me menaxhimin financiar, kreditë ndaj kompanive të lidhura me pronarët dhe dobësitë në dokumentimin e operacioneve bankare.
1. Kreditë për kompanitë e lidhura me pronarët
Një nga zbulimet më serioze të autoriteteve lidhet me kreditë e dhëna kompanive që kishin lidhje me grupin ekonomik Grupo Vázquez, pronarin kontrollues të bankës.
Sipas gjetjeve të publikuara nga autoritetet mbikëqyrëse, këto marrëdhënie kreditimi nuk ishin deklaruar siç duhej dhe disa prej operacioneve tejkalonin kufijtë e lejuar nga legjislacioni bankar.
JET Bank/ “Sani”, El Goren, Israel Albania, DON Albania dhe biznesmenët e jahteve pas 28.5%
Problemi u bë edhe më serioz për shkak të dokumentacionit të pamjaftueshëm të disa kredive dhe vështirësive për të verifikuar plotësisht cilësinë e aktiveve.
Për të përcaktuar lidhjet mes kompanive dhe grupit kontrollues, mbikëqyrësit financiarë analizuan edhe rrjedhën e parave dhe destinacionin e fondeve.
2. Bilancet financiare nuk tregonin të gjithë realitetin
Një tjetër element që përshpejtoi krizën ishte rishikimi i pasqyrave financiare të bankës.
Gjatë procesit të mbikëqyrjes, Banka Qendrore kërkoi korrigjime dhe rivlerësime të pozicioneve financiare. Këto ndryshime nxorën në pah nevojën për rezerva shtesë për humbjet e mundshme nga kreditë.
Pse hesht SPAK? Sani i JET Bank bankës izraelite ka kapur qeverinë? Fijet që Ahmetaj nxorri zbuluar
Autoritetet identifikuan gjithashtu dobësi në dokumentimin e disa shërbimeve informatike, për të cilat nuk kishte justifikim të plotë dokumentar.
Këto probleme ndikuan drejtpërdrejt në treguesit e likuiditetit dhe kapitalit të bankës.
3. Treguesi i solvencës ra nën gjysmën e minimumit ligjor
Ky ishte momenti vendimtar.
Pas rishikimit të të dhënave financiare, Banka Qendrore konstatoi se treguesi i solvencës së Ueno Bank kishte rënë nën 50% të nivelit minimal të kërkuar me ligj.
Me fjalë të tjera, banka nuk kishte më kapitalin e nevojshëm për të përballuar rrezikun financiar sipas kërkesave rregullatore.
Më 2 nëntor, autoritetet vendosën njëzëri nisjen e procedurës së zgjidhjes bankare, ndërsa më 3 nëntor njoftuan zyrtarisht ndërhyrjen.
Agjencia e vlerësimit FIX SCR e uli vlerësimin e bankës nga AA-py në Dpy, duke reflektuar përkeqësimin drastik të gjendjes së saj financiare.
4. Miliona klientë dhe qindra miliona dollarë fonde publike në rrezik
Ueno Bank kishte deklaruar rreth 3 milionë klientë, duke u bërë një nga bankat më të përhapura në Paraguai.
Por kriza nuk preku vetëm qytetarët dhe bizneset private.
Sipas të dhënave të raportuara nga mediat ndërkombëtare, banka administronte rreth 800 milionë dollarë fonde publike, përfshirë afërsisht 380 milionë dollarë të lidhura me fondin shtetëror të pensioneve dhe shëndetësisë.
Ndërhyrja e Bankës Qendrore la përkohësisht klientët pa akses në shërbimet bankare dhe ngriti pikëpyetje të mëdha mbi administrimin e parave publike.
Qeveria ndërhyri përmes një skeme garancie depozitash, me mbulim deri në 228,3 milionë guarani për çdo depozitues.
5. Nga kriza bankare në skandal politik
Rasti mori përmasa edhe më të mëdha për shkak të lidhjeve të Grupo Vázquez me presidentin e atëhershëm të Paraguait, Santiago Peña.
Peña kishte pasur aksione në grup deri në mars 2025, kur deklaroi se i kishte shitur ato.
Pas kolapsit të bankës, prokuroria nisi hetime për përgjegjësitë e drejtuesve financiarë dhe funksionarëve publikë. Gjithashtu, 27 drejtues dhe persona të lidhur me bankën u akuzuan për vepra që përfshijnë shpërdorimin e besimit dhe tentativën për mashtrim.
Kriza u shndërrua në një përplasje të madhe politike, ndërsa presidenti u përball me procedura për largimin nga detyra.
6. Mësimi nga kolapsi i Ueno Bank
Rasti i Ueno Bank tregon se rritja e shpejtë e një banke digjitale nuk është domosdoshmërisht tregues i shëndetit të saj financiar.
Miliona përdorues, një aplikacion modern, një rrjet i gjerë shërbimesh dhe një markë e njohur nuk mund të zëvendësojnë kapitalin e mjaftueshëm, transparencën, kontrollin e kredive dhe qeverisjen korporative.
Në fund, Ueno Bank nuk u rrëzua sepse dështoi teknologjia që përdorte. Ajo u vu në procedurë zgjidhjeje pasi kontrollet zbuluan probleme të rënda në administrimin e financave dhe në marrëdhëniet e kreditimit me kompani të lidhura me pronësinë.
Historia e saj është një paralajmërim për të gjithë sektorin fintech dhe bankar: besimi digjital mund të ndërtohet për pak vite, por një krizë e qeverisjes financiare mund ta shkatërrojë atë brenda pak ditësh.

