SPAK ka hapur zyrtarisht një hetim të gjerë për mënyrën e pezullimit të gjobës rekord prej 120 milionë euro ndaj kompanisë Bankers Petroleum. Hetimi u konkretizua me sekuestrimin e dokumentacionit në Ministrinë e Financave dhe Drejtoria e Përgjithshme e Doganave, duke ngritur dyshime serioze mbi shkelje proceduriale dhe neglizhencë institucionale.
Gjobë Rekord për Shmangie Akcize
Gjobat u vendosën në vitin 2019, pas një hetimi dyvjeçar të Doganave që pretendonte se Bankers Petroleum kishte shmangur rreth 30 milionë euro akcizë, duke përdorur solarin e prodhuar nga ARMO në rafinerinë e Ballshit. Me aplikimin e gjobës trefish sipas ligjit, shuma totale arriti në 120 milionë euro.
Si U Pezullua Gjobës?
Pas vendosjes së gjobës, Bankers Petroleum u ankua në Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjisë, duke argumentuar se nuk kishte detyrim ligjor për të paguar akcizën e holluesit. Ministra e atëhershme e Financave, Anila Denaj, urdhëroi pezullimin e përkohshëm të gjobës derisa çështja të analizohej nga Avokatura e Shtetit, për të shmangur rrezikun e një arbitrazhi ndërkombëtar.
Pezullim i Paligjshëm për 7 Vite
Ligji kërkon që çdo gjobë administrative të marrë vendimin përfundimtar brenda 6 muajsh. Megjithatë, gjoba e Bankers u mbajt pezull për gati 7 vite, një periudhë shumë më e gjatë sesa lejon ligji. Vetëm para një muaji, Dogana e Fierit e riaktivizoi çështjen, pak ditë para se SPAK të merrte dosjen në dorë.
Rolet e Drejtuesve të Doganave në Pezullim
Raportimet mediatike tregojnë se ish-drejtuesit lokalë të Doganës së Fierit i kanë dërguar disa herë njoftime kreut të Doganave, Genti Gazheli, që nga viti 2021. Ata e kanë paralajmëruar për afatet ligjore dhe domosdoshmërinë e shqyrtimit të gjobës. Sipas këtyre dokumenteve, Gazheli nuk ndërmorri asnjë veprim për ta procesuar çështjen, duke e lënë të pezulluar në mënyrë të pajustifikuar.
Vetëm pasi skandali u bë publik dhe Prokuroria e Fierit ia kaloi dosjen SPAK-ut, Doganat tentuan ta rikthenin për shqyrtim çështjen e gjobës.
Pse Hetimi i SPAK është i Rëndësishëm?
Çështja konsiderohet një ndër rastet më të rënda të mundshme të:
- Shkeljes së afateve ligjore
- Ndërhyrjeve institucionale
- Moskryerjes së detyrës
- Potencialit të humbjeve financiare për shtetin
Hetimet e SPAK pritet të zbardhin përgjegjësitë e mundshme administrative dhe penale, si edhe arsyet e vërteta të mosveprimit shumëvjeçar.