Dy raste të rënda mashtrimi me kredi kanë zbuluar boshllëqe të mëdha në kontrollet e bankave dhe institucioneve jobanka në Shqipëri duke tërhequr vëmendjen e Bankës së Shqipërisë si rregullator i tregut.
Pas denoncimit të gjerë të skandalit të IUTE Credit nga Skyweb.al, ku dhjetëra gra në Lezhë rezultuan me kredi të marra në mënyrë fiktive, një tjetër rast ka dalë në dritë.
Boldnews raporton sot se Raiffeisen Bank ka pranuar zyrtarisht se ka dhënë kredi me dokumenta false në vlerë prej rreth 100 milionë lekësh të vjetra.
Të dyja ngjarjet kanë një element të përbashkët: dështimin e mekanizmave të kontrollit dhe verifikimit të dokumentacionit.
Pavarësisht pretendimeve të bankave dhe institucioneve jobanka se janë “viktima” të këtyre skemave, faktet tregojnë se procedurat e brendshme nuk kanë qenë të mjaftueshme për të parandaluar abuzimet.
Skandali i Raiffeisen Bank: 100 milionë lekë kredi me dokumenta të falsifikuara
Raiffeisen Bank, një nga bankat kryesore në vend, pranoi në një proces gjyqësor se të paktën 20 kredi, me vlerë rreth 100 milionë lekë të vjetra, janë dhënë në sportelet e saj duke përdorur dokumenta të falsifikuara. Rasti u bë publik pasi një 33-vjeçar nga Tirana, Adem B., paditi bankën për një kredi të marrë në emrin e tij pa dijeninë e tij.
Historia filloi me një telefonatë nga një punonjëse e bankës, e cila i kërkoi pagesën e një kësti kredie. I habitur, ai mohoi të kishte marrë ndonjëherë kredi në Raiffeisen ose në ndonjë bankë tjetër.
Pasi kërkoi informacion, banka refuzoi t’ia jepte, duke thënë se dokumentet ishin në dispozicion të Policisë dhe Prokurorisë së Tiranës.
Në gjykatë, përfaqësuesit ligjorë të Raiffeisen Bank pranuan se llogaria ishte hapur në emrin e tij, por me një foto që nuk i përkiste, dhe se dokumentet ishin të falsifikuara. Ata thanë se banka është “viktima e parë” e skemës dhe ka bërë kallëzim penal për autorët.
Megjithatë, fakti që këto kredi kanë kaluar filtrat e kontrollit ngre pikëpyetje serioze për procesin e verifikimit të identitetit dhe aftësive paguese.
Skandali i IUTE Credit: Si u mashtruan gratë në Lezhë pas premtimeve për projekte në ambasada
Siç raportoi Skyweb.al, një 33-vjeçare nga Lezha, Donika Curri, mashtroi 23 gra të zonës së Zejmenit duke u prezantuar si përfaqësuese e një shoqate bamirësie.
Ajo iu mori kartat e identitetit dhe fotot, me premtimin e ndihmave financiare dhe projekteve në ambasada, dhe i përdori për të aplikuar për kredi në IUTE Credit, pa dijeninë e tyre.
Rezultati ishte shkatërrues: çdo grua u përball me borxhe prej mijëra eurosh në emrin e saj.
Skyweb.al zbuloi se aplikimet ishin bërë kryesisht përmes aplikacionit të IUTE Credit, duke ngritur dyshime të forta për mungesën e verifikimit të plotë të dokumentacionit dhe aftësive paguese.
Pas denoncimeve, IUTE Credit pezulloi kreditë dhe kallëzoi penalisht rastin. Kompania e quajti veten “viktima finale” të mashtrimit, por fakti që ky proces ishte i mundur tregon se filtrat e brendshëm të kontrollit nuk kanë funksionuar.
Rastet e Raiffeisen Bank dhe IUTE Credit duket se tregojnë një problem strukturor: institucionet financiare nuk po arrijnë të zbatojnë në mënyrë efektive rregulloret e Bankës së Shqipërisë për verifikimin e identitetit, vlerësimin e aftësive paguese dhe monitorimin e rrezikut.
Në të dy rastet, individë të paautorizuar kanë mundur të marrin kredi duke përdorur dokumenta false ose të vjedhura, pa u kapur nga mekanizmat e kontrollit.