Ministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj, prezantoi gjatë një konference për shtyp ecurinë e ekonomisë në tremujorin e dytë të vitit 2025 dhe vizionin e qeverisë për vitet e ardhshme.
Sipas saj, rritja ekonomike është nxitur nga ndërtimi, shërbimet, ku përfshihen transporti e turizmi, si dhe industria përpunuese. Përpunimi i drurit, plastikës, letrës dhe energjisë elektrike ka ruajtur stabilitet, ndërkohë që inovacioni dhe teknologjia do të jenë shtylla të reja për të shmangur ngadalësimin e ekonomisë.
“Zhvillimet në teknologjinë e komunikimit dhe informacionit kanë rritur eksportet dhe kanë krijuar një bazë të qëndrueshme për të ardhmen,” u shpreh Ibrahimaj, duke theksuar edhe faktin se vetëm këtë vit janë regjistruar mbi 2,200 biznese të reja.
Heqja e parasë “cash”
Një nga reformat më të rëndësishme të shpallura nga ministrja ishte plani trevjeçar për reduktimin e përdorimit të parasë fizike. Në bashkëpunim me Bankën e Shqipërisë dhe bankat e nivelit të dytë, qeveria synon të frenojë ekonominë informale dhe pastrimin e parave.
“Reduktimi i parasë cash është një hap i domosdoshëm drejt formalizimit. Shqipëria është tashmë pjesë e sistemit SEPA, çka do të ulë ndjeshëm kostot e transaksioneve financiare,” deklaroi Ibrahimaj.
Megjithatë, ekspertët shprehen skeptikë mbi këtë vizion “cashless”, duke paralajmëruar se eliminimi i parasë fizike nuk është garanci kundër korrupsionit dhe mund të çojë në monopol të bankave mbi tregun financiar.
Indeksimi i pensioneve
Në fushën sociale, qeveria ka miratuar indeksimin e pensioneve me 2,5%, një masë që prek mbi 753 mijë pensionistë dhe 143 mijë përfitues të skemave të tjera të rimbursimit. Ministrja sqaroi se kjo nuk është një rritje, por një përshtatje me çmimet dhe inflacionin, ndërkohë që po përgatitet një reformë e thellë për të rritur pensionin minimal dhe atë mesatar në katër vitet e ardhshme.
Objektivi: Paga mesatare 1,000 euro
Në planin afatmesëm, qeveria synon rritjen e pagës mesatare në 1,000 euro, duke e konsideruar këtë një tregues të zhvillimit të kapitalit njerëzor dhe modernizimit të ekonomisë. Aktualisht paga bruto është 83,906 lekë, me një rritje prej 11,4% krahasuar me një vit më parë.
Nga viti 2026 do të nisë edhe rritja e pagës minimale nga 40 mijë lekë në 50 mijë lekë. Për 18 muajt e parë, sipas Ibrahimajt, kjo rritje nuk do të përkthehet në kosto shtesë tatimore për bizneset.
Një ekonomi mes reformash dhe skepticizmi
Ndërsa qeveria shpall objektiva ambicioze për paga më të larta, pensione më të sigurta dhe një ekonomi pa para fizike, sfidat mbeten të mëdha.
Raportet ndërkombëtare vijojnë të ngrenë shqetësime për korrupsionin dhe pengesat ndaj investitorëve të huaj, ndërsa aktorët e tregut paralajmërojnë se lufta kundër ekonomisë informale nuk mund të fitohet vetëm me masa teknike, por kërkon reforma të thella në administratë dhe drejtësi.
Në këtë panoramë, vizioni i Shqipërisë “cashless” dhe me pagë mesatare 1,000 euro mbetet një projekt ambicioz që do të testohet nga dinamika e tregjeve dhe sfidat reale të ekonomisë