Miliona lekë fitime me kreditë, Konkurrenca e pranon: Skema SIGAL e Avni Ponarit me Kanakaris te Raiffeisen
Autoriteti i Konkurrencës ka zbardhur detaje nga hetimi ndaj Raiffeisen Bank dhe tregut të sigurimit të jetës për kreditë, duke evidentuar një praktikë që për vite me radhë favorizoi pothuajse ekskluzivisht kompaninë Sigal Life te Avni Ponari në sigurimin e kredimarrësve.
Sipas dokumenteve zyrtare, Raiffeisen Bank u dyshua se ka kufizuar lirinë e klientëve për të zgjedhur kompaninë e sigurimit, duke orientuar kreditë drejt një partneri të vetëm. Hetimi tregon se rreth 90% e policave të sigurimit të jetës për kreditë pranë bankës janë lëshuar nga Sigal Life.
Vetëm gjatë periudhës së hetuar janë prerë afro 39 mijë polica sigurimi me këtë kompani, një shifër që ngre pikëpyetje serioze mbi konkurrencën reale në treg.
Komisione deri në 50%
Dokumentet e siguruara tregojnë se për kreditë konsumatore, Raiffeisen Bank përfitonte komisione shumë të larta nga policat e sigurimit:
50% të primit për paketën standard;
45% të primit për paketën ekstra.
Praktikisht, një pjesë e konsiderueshme e pagesës që bënin qytetarët për sigurimin e jetës rikthehej si përfitim për bankën.
Autoriteti i Konkurrencës vlerëson se kjo skemë kufizonte zgjedhjen e konsumatorit dhe krijonte avantazh të padrejtë për një kompani të vetme sigurimi.
“Nuk provohet plotësisht abuzimi”, por banka detyrohet të ndryshojë rregullat
Megjithëse hetimi evidentoi problematika të forta në treg, Autoriteti i Konkurrencës nuk arriti ta cilësojë zyrtarisht praktikën si “abuzim të provuar” në nivel të plotë.
Megjithatë, institucioni ka detyruar Raiffeisen Bank të ndryshojë mënyrën e funksionimit.
Brenda 60 ditëve banka duhet të hartojë një formular unik ku klientëve t’u paraqiten ofertat e të gjitha kompanive të sigurimit.
Po ashtu, brenda 30 ditëve duhet të ndryshohen kontratat e kredisë, duke u garantuar kredimarrësve të drejtën për të zgjedhur vetë çdo kompani sigurimi të licencuar nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare.
Sigurimi “i detyrueshëm” që po shpërthen tregun
Sigurimi i jetës së debitorit është kthyer në një nga produktet më fitimprurëse për bankat dhe kompanitë e sigurimit.
Ky produkt u shitet qytetarëve si kusht për marrjen e kredisë dhe shërben si garanci për bankën në rast fatkeqësie të kredimarrësit.
Shifrat e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare tregojnë një rritje dramatike të tregut:
në vitin 2019 blenë polici sigurimi rreth 59 mijë qytetarë;
në vitin 2024 numri arriti në 118 mijë.
Pra, në vetëm pesë vite tregu është dyfishuar.
6.6 miliardë lekë pagesa, vetëm 12% u kthyen në dëmshpërblime
Të dhënat financiare hedhin dritë mbi fitimet enorme të këtij tregu.
Gjatë viteve 2019–2024, qytetarët shqiptarë kanë paguar rreth 6.6 miliardë lekë për sigurimin e jetës së debitorit.
Ndërkohë, kompanitë e sigurimeve kanë paguar vetëm 843 milionë lekë dëme, ose rreth 12% të totalit të të ardhurave.
Vetëm për vitin 2024, dëmet e paguara përbënin rreth 10% të primeve të arkëtuara, çka tregon norma fitimi bruto që në disa raste shkojnë deri në 90%.
Shifrat po shtojnë dyshimet se tregu i sigurimit të jetës për kreditë ka funksionuar për vite me konkurrencë të kufizuar, ndërsa faturën më të rëndë e kanë paguar qytetarët.