Konfliti për tokën në Palasë, si i dhanë AZHT e KKT leje Vasil Bedinajt mbi pronën me dy AMTP të Luan Muçës
Nga AMTP-të te leja e ndërtimit, si u përshkallëzua konflikti për pronën në Radhimë
VLORË – Përplasja e dhunshme dhe e armatosur në resortin “Regina Palm” në Radhimë, mes grupit të Luan Muçës dhe atij të Vasil Bedinajt, duket se ka në sfond një konflikt të hershëm pronësie dhe një zinxhir vendimesh administrative që lidhen me disa institucione shtetërore.
Në qendër të çështjes janë dokumentet e pronësisë, lejet e zhvillimit dhe pretendimet e dy palëve mbi një sipërfaqe toke në bregdetin e jugut. Përplasja ngre pikëpyetje mbi mënyrën se si janë trajtuar nga institucionet dokumentet e pronësisë dhe mbivendosjet e pretenduara.
Lirohet nga qelia Luan Muça i Delta Group! Vasil Bedinajt i dalin huq deklaratat për gjobvënie?
Si u miratua projekti mbi pronën e kontestuar?
Një prej pikëpyetjeve kryesore lidhet me mënyrën se si Agjencia e Zhvillimit të Territorit (AZHT) dhe Këshilli Kombëtar i Territorit (KKT) miratuan leje zhvillimi për një projekt me vlerë të konsiderueshme, ndërkohë që mbi truallin ekzistonin pretendime të ndryshme pronësie.
Sipas burimeve të njohura me dosjen, palët pretendojnë se e kanë përfituar tokën përmes Akteve të Marrjes së Tokës në Pronësi (AMTP), ndërsa më pas dokumentacioni i pronës është bërë pjesë e një konflikti që vijon prej kohësh.
Një nga çështjet që pritet të sqarohet nga hetimi është nëse, në momentin e shqyrtimit të projektit, dokumentacioni i pronësisë ishte i pastër nga mbivendosjet dhe konfliktet e pretenduara.
Dyshimet për dokumentet e Kadastrës
Sipas burimeve të cituara për këtë çështje, një nga hallkat që po verifikohet është ajo e Kadastrës.
Pretendohet se në kartelat e pasurive mund të jenë hequr ose fshehur shënime kufizuese që lidhen me mbivendosjen e AMTP-ve. Këto pretendime, megjithatë, mbeten për t’u provuar përmes dokumentacionit zyrtar dhe ekspertizave përkatëse.
Dosja e projektit ka mbërritur në sistemin e AZHT-së e shoqëruar me gen-planin dhe dokumentet e pronësisë të firmosura nga zyrtarë të Kadastrës. Sipas burimeve të njohura me dosjen, trualli në dokumentacion ishte paraqitur si një pasuri e vetme.
Megjithatë, përfaqësues të kompanisë së Luan Muçës pretendohet se i kanë bërë me dije AZHT-së se prona ishte objekt mbivendosjeje dhe konflikti. Pavarësisht kësaj, sipas të njëjtave burime, procedura ka vijuar deri në miratimin e lejes së zhvillimit.
Pretendimet për ndryshimin e koordinatave
Një tjetër element që kërkon verifikim lidhet me hartat dhe koordinatat gjeodezike të parcelave.
Në bregdetin e jugut prej vitesh janë ngritur akuza për raste ku toka të regjistruara në zona të ndryshme janë pretenduar se janë zhvendosur në hartat dixhitale drejt zonave me vlerë më të lartë, përfshirë vijën bregdetare.
Në rastin e Radhimës, pretendohet se një AMTP e paraqitur nga pala e Vasil Bedinajt është pozicionuar në hartë mbi sipërfaqen që pala e Luan Muçës pretendon se e kishte siguruar më herët.
Në disa raportime mediatike janë ngritur edhe pretendime për përfshirjen e personave të tjerë në këto ndryshime, por deri në këtë fazë këto akuza nuk janë provuar publikisht.
Pikërisht verifikimi i koordinatave të vjetra dhe atyre aktuale, së bashku me dokumentet origjinale të pronësisë, pritet të jetë një prej elementeve kyçe për të përcaktuar se si ka ndryshuar situata juridike dhe hartografike e pronës.
Leja e zhvillimit dhe konflikti
Leja e zhvillimit e miratuar nga KKT përcakton parametrat urbanistikë të projektit dhe i hap rrugë procedurave të mëtejshme për lejen e ndërtimit.
Sipas pretendimeve të ngritura rreth çështjes, miratimi i kësaj lejeje krijoi një avantazh të rëndësishëm për palën që kishte projektin në proces, pasi vendimi i KKT-së mund të përdorej për të promovuar investimin dhe për t’i dhënë atij një bazë administrative.
Nga ana tjetër, pala tjetër e ka interpretuar këtë vendimmarrje si favorizim institucional, duke e lidhur atë me konfliktin e pronësisë.
Rama anulon projektin dhe kërkon shpronësimin
Pas përplasjes së armatosur në Radhimë, kryeministri Edi Rama reagoi publikisht dhe deklaroi se zona ku ndodhej konflikti do të shpronësohet për interes publik.
Rama tha se toka do të kthehet në një hapësirë publike dhe turistike, ku do të krijohet një park me ullinj dhe do të ekspozohen varietetet e vajit të ullirit të prodhuara në Shqipëri dhe në Mesdhe.
Vendimi ngre ndërkohë një tjetër pikëpyetje juridike: kush do të konsiderohet pronar dhe përfitues i shpronësimit nëse dy palët vazhdojnë të kenë dokumente pronësie që bien ndesh me njëra-tjetrën?
Po ashtu, mbetet për t’u përcaktuar se si do të trajtohen shpenzimet e kryera deri tani për projektin, përfshirë kostot e dokumentacionit, projektimit dhe procedurave administrative.
Çfarë pritet të hetojë SPAK?
Përtej përplasjes së armatosur, çështja pritet të marrë një dimension më të gjerë nëse verifikohen procedurat administrative që kanë paraprirë konfliktin.
Në fokus janë dokumentet e pronësisë, mënyra e regjistrimit të AMTP-ve, ndryshimet e mundshme në hartat dhe koordinatat gjeodezike, dokumentet e paraqitura nga palët dhe procedura e ndjekur nga institucionet që kanë miratuar projektin.
Nëse dokumentacioni do të konfirmojë se ka pasur ndërhyrje të paligjshme apo manipulime, përgjegjësia mund të shtrihet përtej personave të përfshirë drejtpërdrejt në konfliktin e armatosur.
Në këtë kuadër, zinxhiri dokumentar nga lëshimi i AMTP-ve, regjistrimet në Kadastër, ndryshimet e mundshme të koordinatave dhe deri te vendimmarrja e AZHT-së dhe KKT-së, pritet të jetë një prej pikave kryesore të hetimit për të kuptuar se si një konflikt pronësie përfundoi në përplasje të armatosur në Radhimë.
Deri në përfundimin e hetimeve dhe verifikimin e dokumenteve, pretendimet për manipulim të dokumentacionit apo favorizim të njërës palë mbeten akuza që kërkojnë prova dhe konfirmim nga autoritetet kompetente.

