Kinezët shesin aksionet e koncesionit më të madh të bakrit në Shqipëri, Ekin Maden bëhet pronari i vetëm

Tre kompanitë kineze që zotëronin 50% të aksioneve në koncesionin më të madh të bakrit në Shqipëri janë larguar nga investimi. Ato kanë shitur pjesën e tyre tek partneri turk Ekin Maden Ticaret, duke i dhënë kësaj kompanie kontroll të plotë mbi Beralb sh.a., koncesionarin kryesor të industrisë së bakrit në vend.

Transaksioni është realizuar në Turqi, ndërsa vlera financiare e marrëveshjes nuk është bërë publike.

Erol Kohen merr kontrollin e plotë të Beralb

Pas ndryshimit të strukturës së pronësisë, Beralb sh.a. kontrollohet indirekt 100% nga biznesmeni turk me origjinë hebreje Erol Kohen, përmes kompanisë së tij Ekin Maden Ticaret.

https://infonews.al/cmimi-i-bakrit-shperthen-ne-tregje-beralb-zhyt-shqiperine/

Beralb zotërohet nga kompania turke Nesko Metal, e cila deri tani kishte këtë strukturë aksionere:

• 50% në pronësi të Ekin Maden Ticaret;
• 50% në pronësi të tre kompanive kineze: Jiangxi Copper, Beijing Metal dhe CRM International.

Pas shitjes së aksioneve nga investitorët kinezë, Ekin Maden është bërë pronari i vetëm i Nesko Metal dhe, rrjedhimisht, i Beralb sh.a.

Beralb kontrollon pjesën më të madhe të industrisë së bakrit në Shqipëri

Beralb administron minierat më të mëdha të bakrit në Shqipëri dhe disa impiante të pasurimit të mineralit, duke qenë operatori më i rëndësishëm në këtë sektor.

Sipas bilancit financiar të vitit të kaluar:

• të ardhurat arritën mbi 40 milionë euro;
• fitimi neto ishte rreth 1.8 milionë euro;
• kompania punëson rreth 420 punonjës.

Beralb në qendër të akuzave për ndotje mjedisore

Pavarësisht performancës ekonomike, Beralb ka qenë prej vitesh objekt kritikash për ndikimin në mjedis, veçanërisht në zonën e Fushë-Arrëzit.

Në fillim të vitit 2024, Inspektorati Kombëtar i Mbrojtjes së Mjedisit (IKMT Mjedis) kreu kontrolle në fabrikën e pasurimit të bakrit pas ankesave të banorëve të fshatrave Kimëz dhe Kalivar, të cilët denoncuan ndotjen e përroit Kimëz dhe lumit Fan.

https://infonews.al/skandal-mjedisor-ndotje-alarmante-e-lumit-fan-nga-shkarkimet-e-fabrikes-se-bakrit/

Inspektorët konstatuan shkelje të shumta

Sipas raportit të inspektimit, kompania rezultoi se operonte pa dokumentacionin bazë mjedisor, përfshirë:

• mungesën e lejes për përdorimin e burimeve ujore;
• mungesën e lejes për shkarkimin e ujërave;
• mungesën e kontratave për administrimin dhe transferimin e mbetjeve;
• përdorimin e një lejeje mjedisore të vitit 2011, e cila kishte humbur vlefshmërinë ligjore.

Inspektorët dokumentuan gjithashtu shkarkime të vazhdueshme të ujërave të ndotura në përroin e Micojt, i cili derdhet në lumin Fan.

Sipas raportit, ndotja kishte ndryshuar ngjyrën natyrale të ujit, ndërsa mbetjet minerare ishin depozituar në ambiente të hapura dhe jashtë standardeve mjedisore.

Pesë gjoba dhe kërkesë për pezullimin e aktivitetit

Pas inspektimit, autoritetet vendosën:

• 5 masa administrative;
• 10 milionë lekë gjoba në total;
• kërkesën për pezullimin e menjëhershëm të aktivitetit, duke argumentuar se kompania ishte përsëritëse e shkeljeve.

Masat u konfirmuan edhe nga Komisioni i Ankimeve Administrative në shkurt 2024.

Megjithatë, Beralb iu drejtua Gjykatës Administrative dhe, pas një procesi gjyqësor që zgjati disa muaj, arriti të rifillojë aktivitetin.

Matjet mjedisore evidentuan nivele alarmante të metaleve të rënda

Gjatë vitit 2024, organizata Green-AL, në bashkëpunim me Qendrën për Transparencë dhe Informim të Lirë dhe organizata të tjera, realizoi analiza të ujit dhe tokës në Fushë-Arrëz në kuadër të një projekti të mbështetur nga qeveria suedeze.

https://infonews.al/skandali-2800-ton-mbetje-te-kurum-ende-ne-porto-romano2800-ton-mbetje-te-kurum-ende-ne-porto-romano/

Rezultatet treguan nivele të larta të ndotjes:

• hekuri rezultoi rreth 7 herë mbi kufijtë e Bashkimit Evropian;
• alumini rreth 4 herë mbi normë;
• plumbi më shumë se dyfish mbi kufijtë e lejuar.

Sipas ekspertëve të projektit, ekspozimi afatgjatë ndaj këtyre metaleve të rënda paraqet rrezik serioz për shëndetin publik, pasi ndotja e ujërave sipërfaqësore mund të depërtojë në ujërat nëntokësore që përdoren për konsum.

Banorët denoncojnë dëmtimin e tokave bujqësore

Banorët e zonës pretendojnë se ndotja ka dëmtuar tokat bujqësore dhe ka ndikuar negativisht në jetesën e komuniteteve të Kimëzit dhe Kalivarit.

Ndërkohë, me largimin e investitorëve kinezë, kontrolli mbi koncesionin më të madh të bakrit në Shqipëri kalon tërësisht në duart e kompanisë turke Ekin Maden Ticaret, e drejtuar nga Erol Kohen.