Sekuestrimi i 26.5 milionë eurove pasuri të Kristian Konit, i arrestuar për trafik droge në Itali, ka hapur sërish debatin mbi mënyrën se si paratë e krimit ndërkombëtar futen në Shqipëri dhe shndërrohen në prona luksoze.
Hetimet tregojnë se një pjesë e pasurisë së tij është investuar në vila në Green Coast Resort dhe Rolling Hills, dy nga rezidencat më të shtrenjta në vend. Një vilë në këto komplekse kushton nga 900 mijë euro deri mbi 1.5 milionë euro – çmime që rrallë përballohen me të ardhura të ligjshme.
Pyetja që ngrihet: Kush i kontrollon këto miliona?
Rasti i Konit ngre shqetësime të thella:
• A janë kthyer këto rezidenca elitare në “fole” për pastrimin e parave të drogës?
• A ka një filtër real kontrolli mbi burimin e parave me të cilat blihen këto vila?
• Kush verifikon nëse transaksionet bëhen me para cash apo nëpërmjet sistemit bankar?
• Nëse bankat kanë ndërmjetësuar pagesat, a janë ato pjesë e mekanizmit të pastrimit të parave?
A mjaftojnë kontrollet aktuale?
Aktualisht, ekspertët thonë se skema të tilla funksionojnë duke përdorur para cash të ardhura nga aktiviteti kriminal ose përmes metodës së transferimit informal hawala, duke e bërë të vështirë gjurmimin e burimit. Nëse shteti nuk krijon mekanizma më të fortë kontrolli, rezidencat luksoze si Green Coast dhe Rolling Hills mund të shndërrohen në simbol të ekonomisë së zezë që pastrohet përmes tregut të ndërtimit.
Çfarë pritet nga SPAK?
Ky rast pritet të vendosë përpara një test të rëndësishëm SPAK-un dhe institucionet e kontrollit financiar:
• A do të nisin hetime mbi skemat e blerjes së pronave luksoze me para të krimit?
• A do të krijohen rregulla të reja që të detyrojnë kompanitë dhe bankat të raportojnë burimin e fondeve për çdo transaksion mbi një nivel të caktuar?
Pa një filtër të fortë ligjor e financiar, ekziston rreziku real që Green Coast, Rolling Hills dhe projekte të ngjashme të përdoren si mburojë për pastrimin e parave, duke dëmtuar imazhin e Shqipërisë dhe duke forcuar ekonominë kriminale.