SHBA mban në listën e zezë shqiptarët, mes tyre Aqif Rakipi
Shtetet e Bashkuara kanë vendosur të mbajnë në fuqi sanksionet financiare ndaj tetë individëve dhe subjekteve nga Shqipëria, duke i lënë ata në listën e zezë të Zyrës për Kontrollin e Pasurive të Huaja (OFAC), pranë Departamentit Amerikan të Thesarit.
“MaShqip” ka mesuar se vendimi i fund qershorit është pjesë e vazhdimit të mekanizmit amerikan të sanksioneve ndaj Ballkanit Perëndimor dhe tregon se Uashingtoni nuk ka ndryshuar qëndrim ndaj personave dhe strukturave shqiptare të përfshira në këtë regjim ndëshkues.
Një nga emrat më të njohur që vijon të mbetet nën sanksione është Aqif Rakipi, i njohur edhe me identitetin Skënder Ejylbegaj. Rakipi u largua vite më parë nga Parlamenti i Shqipërisë si pasojë e ligjit të dekriminalizimit, por ndikimi i tij në politikë nuk duket se ka përfunduar.
Sot, djali i tij Orlando Rakipi është deputet i Partisë Socialiste në Kuvendin e Shqipërisë, ndërsa një tjetër person i afërt me familjen, Saimir Hasalla, i martuar me vajzën e vëllait të Aqif Rakipit, është zgjedhur deputet në Qarkun e Tiranës. Hasalla konsiderohet si një nga njerëzit më të mbështetur politikisht nga Rakipi.
Aqif Rakipi është dënuar në Itali për vjedhje, ndërsa në Shqipëri vazhdon të konsiderohet një figurë me ndikim politik dhe ekonomik. Burime bëjnë me dije se SPAK po orienton verifikimet edhe mbi lidhjet e tij me persona me rrezikshmëri të lartë shoqërore, mes tyre edhe emra të njohur të botës së trafikut të drogës, si Bujar Shega, me të cilin, sipas burimeve, Rakipi ruan një miqësi të hershme. Këto lidhje pritet të jenë objekt verifikimesh në kuadër të hetimeve mbi rrjetet kriminale dhe pasuritë e tyre.
Një tjetër strukturë që mbetet nën sanksione është organizata Hysa, e lidhur me vëllezërit Luftar, Arben, Ramiz, Fatos dhe Fabjon Hysa, aktiviteti i të cilëve, sipas autoriteteve amerikane, lidhet me Meksikën.
Megjithëse në listën shqiptare figuron vetëm Fatos Hysa, pasi në emrin e tij rezulton biznesi hotelier në Shqipëri, OFAC ka vendosur nën sanksione edhe organizatën “Hysa”, e cila konsiderohet pjesë e strukturës së vëllezërve Hysa.
Sipas informacioneve të autoriteteve amerikane, aktiviteti i tyre shtrihet në Meksikë, ku ata kanë interesa në sektorin e kazinove. Emri i tyre është përmendur në dokumentacionin amerikan për shkak të dyshimeve për lidhje me strukturat e kartelit të drogës Sinaloa.
Përveç subjekteve shqiptare, lista e përditësuar e OFAC përfshin edhe tre fondacione të lidhura me financimin e organizatave terroriste me bazë islamike, si dhe një kompani ruse, të cilat vazhdojnë të mbeten nën regjimin amerikan të sanksioneve.
Sipas të dhënave më të fundit të OFAC, SHBA vazhdon të mbajë në fuqi sanksionet ndaj 131 personave dhe kompanive nga gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor, mes tyre 8 subjekte dhe individë nga Shqipëria dhe 29 nga Kosova.
Analiza e publikuar nga Radio Evropa e Lirë tregon se në listën amerikane vazhdojnë të jenë 71 kompani dhe organizata dhe 60 individë. Serbia kryeson me 49 persona dhe subjekte të sanksionuara, pasuar nga Kosova me 29, Bosnja dhe Hercegovina me 26, Maqedonia e Veriut me 12, Shqipëria me 8 dhe Mali i Zi me 7.
OFAC administron sanksionet ekonomike dhe financiare të SHBA-së ndaj personave dhe kompanive të dyshuara për korrupsion, krim të organizuar, destabilizim të rajonit, terrorizëm ose ndikim malinj rus.
Më 22 qershor 2026, administrata amerikane vendosi të zgjasë edhe për një vit mekanizmin ligjor që mundëson vendosjen dhe zbatimin e këtyre sanksioneve në Ballkanin Perëndimor.
Sipas ekspertit të organizatës Global Initiative Against Transnational Organized Crime, Sasa Djordjevic, politika amerikane ka evoluar nga një instrument për stabilizimin e rajonit pas luftërave në ish-Jugosllavi në një mekanizëm të drejtpërdrejtë kundër korrupsionit, krimit të organizuar dhe destabilizimit politik.
Sanksionet amerikane mund të përfshijnë ngrirjen e pasurive, ndalimin e hyrjes në SHBA, bllokimin e transaksioneve financiare, kufizimin e tregtisë dhe përjashtimin nga sistemi bankar amerikan.
Një nga elementët më të rëndësishëm është edhe “rregulli i 50 për qindëshit”, sipas të cilit çdo kompani që zotërohet, drejtpërdrejt ose tërthorazi, me të paktën 50 për qind nga një person i sanksionuar konsiderohet automatikisht subjekt i bllokuar, edhe nëse emri i saj nuk figuron zyrtarisht në listën e OFAC.
Autoritetet amerikane theksojnë se kompanitë nuk hiqen automatikisht nga lista edhe nëse kanë pushuar aktivitetin ose janë likuiduar. Për t’u hequr nga regjimi i sanksioneve duhet të paraqitet një kërkesë zyrtare pranë OFAC dhe të provohet se kanë ndryshuar rrethanat që çuan në vendosjen e masave ndëshkuese.