Patronazhistë dhe beton, njihni ekonominë e Shqipërisë 2025
Një rritje ekonomike e deformuar që me gjasa do të pasohet nga një krizë, kjo është ajo çfarë vërehet në të dhënat paraprake të publikuara nga Instituti i Statistikave të enjten.
Duke iu referuar veçmas të dhënave për tremujorin e katërt, INSTAT shkruan: “Administratra Publike, Arsimi dhe Shëndetësisia” shënoi rritje prej 8,30 %, i ndjekur nga aktiviteti i “Ndërtimit” shënoi një rritje prej 7,36 %, aktiviteti “Pasuri të Paluajtshme” me një rritje prej 6,25 %, grupi “Aktivitete Financiare dhe të Sigurimit” shënoi një rritje prej 2,82%, grupi “Tregti, Transport, Akomodim dhe Shërbim ushqimor” shënoi një rritje prej 1,14 %, grupi i aktiviteteve “Arte, argëtim dhe çlodhje dhe aktivitete të tjera shërbimi” shënoi rritje prej 0,81 % dhe grupi “Aktivitete profesionale dhe Shërbime administrative” shënoi rritje me 0,11 %.”
Sektorët në fjalë kanë pesha të ndryshme dhe për rrjedhojë, kontributi i tyre në rritjen ekonomike 3.8% është si më poshtë: “Ndërtimi” me +1,17 pikë përqindje, “Administrata publike, Arsimi dhe Shëndetësia” me +1,02 pikë përqindje, “Aktivitete të pasurive të paluajtshme” me +0,32 pikë përqindje, “Tregti, Transport, Akomodim dhe Shërbim ushqimor” me +0,22 pikë përqindje, “Aktivitete Financiare dhe të Sigurimit” me +0,05 pikë përqindje, “Arte, argëtim dhe çlodhje; aktivitete të tjera shërbimi” me +0,02 pikë përqindje, dhe “Aktivitete profesionale dhe Shërbime administrative” me +0,01 pikë përqindje.”
Ndryshe nga këto, bujqësia dhe industria, dy sektorët kyçë që zënë një pjesë të konsiderueshme të punësimit, pësuan rënie gjatë vitit të kaluar.
Bujqësia, sektori ku zyrtarisht janë të zënë me punë mbi 40% e forcës punëtore, mbylli vitin e pestë radhazi me rënie. Hera e fundit kur ky sektor ka qenë me rritje ka qenë viti 2020. Gjatë vitit 2025, bujqësia u tkurr më tej me pothuajse 2%. Industria mbylli vitin e dytë radhazi me rënie, nga ku manifaktura, sektori që punëson dhjetëramijëra njerëz në të gjithë vendin, pësoi rënie për vitin e tretë radhazi.
Të dy sektorët kryesorë të rritjes, ndërtimi dhe qeveria, janë të paqëndrueshëm. Qeveria rriti numrin e të punësuarve dhe pagat gjatë vitit të kaluar, gjë që sipas gjasave, do të konvertohet së shpejti në inflacion por jo në produktivitet. Mbi të gjitha, kriza e gjatë e bujqësisë dhe e manifakturës duket se ka shkaqe strukturore të cilat kërkojnë reforma të thella në qeverisje në mënyrë që të zgjidhen.