Si përfundoi ish-uzina e Ballshit në duart e GreeNNat Solar Park Ballsh
Në rastin e Ballshit, zona ka një histori të gjatë industriale, e lidhur me sektorin e naftës. Parku është ngritur saktësisht mbi truallin ku dikur ishte uzina e naftës.
Pas një historie të gjatë që daton me privatizimin korruptiv, për shkak të borxheve uzina u bllokua për llogari të një banke. Më pas, 54 asetet e bllokuara u shitën në ankand për 9 milionë euro, ndërkohë që ekspertët vlerësonin se vetëm vlera e skrapit shkonte në disa dhjetëra milionë euro.
Ajo që mbeti një njollë e zezë në këtë histori është fakti se pagat e prapambetura të punëtorëve të ish-uzinës nuk u shlyen kurrë, edhe pse interesi i tyre prevalonte mbi kreditorin bankë. Këtu nuk duhet harruar fakti që shteti zotëronte 15% të aksioneve të ARMO-s, por nuk bëri asgjë për të drejtat e punëtorëve. Pasi u çmontua skrapi, leja për parkun në ish-uzinën e Ballshit doli për llogari të kompanisë “GreeNNat Solar Park Ballsh sh.p.k”.
“Ballshi duhet të menaxhohet direkt nga kompania e cila është kryesore e operatorit të sistemit të shpërndarjes, por duhet të ketë edhe specifika të veçanta duke pasur edhe ekspertët dhe specialistët për menaxhimin dhe kontrollin e nënstacioneve, të cilat i shërbejnë edhe atyre që quhen pompa për nxjerrjen e naftës”, u shpreh Eduart Elezi, ekspert i energjisë.
Kompania “GreeNNat Solar Park Ballsh sh.p.k” është në pronësi të shoqërisë “Infotelecom-Albsolar 3” dhe administrohet nga Aida Maho. Në vetvete, kjo shoqëri zotërohet nga “Alberg sh.p.k” me 49% të kapitalit dhe “GJONAJ GROUP HOLDINGS” me 51%. Aksioner fundor i “Gjonaj Group” është shtetasi Marin Gjonaj, një biznesmen i shpallur dikur në kërkim për ngritjen e një ferme të jashtëligjshme për prodhimin e kriptovalutave.
Në rastin konkret, kompania në fjalë ka në favor nënstacionin ekzistues dhe linjën e tensionit të lartë për hedhjen në rrjet të energjisë pa kosto, duke shfrytëzuar asetet publike për interesa private, madje deri në cenimin e sigurisë së furnizimit për banorët.
“Në momentin që ka një avari në qarkun elektrik të parkut fotovoltaik, kemi probleme me furnizimin e energjisë elektrike te konsumatorët, sepse problemet e shkaktuara do të sjellin stakim të nënstacionit. Këto stakime mund të lënë pa drita zona të tëra”, u shpreh Eduart Elezi, ekspert i energjisë.
“Në vitet e ardhshme këto do të shkaktojnë disbalanca në sistemin e transmetimit. Në momentin që ti ke maksimumin e prodhimit në një orar të caktuar nga panelet fotovoltaike, mjafton të dalë një re dhe sistemi të çbalancohet”, u shpreh inxhinieri Azmer Dulevic.
“Cenohet drejtpërdrejt pjesa kryesore e ligjit për sektorin e energjisë elektrike, që është siguria e furnizimit me energji elektrike për konsumatorët”, u shpreh Eduart Elezi, ekspert i energjisë.
Një tjetër projekt i madh prej 100 megavatësh është ai në Darzezë, që prek një zonë me karakter kryesisht bujqësor, pranë vijës bregdetare. Një park me këtë përmasë shtrihet në qindra hektarë tokë dhe kërkon infrastrukturë të re lidhëse me rrjetin. Kjo ngre pyetje mbi ndikimin mjedisor, balancën mes zhvillimit energjetik dhe ruajtjes së territorit, si dhe përfitimin real që mbetet në komunitetin lokal.
“Duhet të ketë investime qoftë edhe në nënstacione të reja me kapacitet më të madh, por edhe në sistemin e transmetimit, sepse dakord, ne po shtojmë prodhimin, por këtë tepricë energjie ku do ta çojmë?”, u shpreh Azmer Dulevic, inxhinier.
Nga pikëpamja financiare, projektet me kapacitet si ai prej 100 megavatësh kërkojnë investime dhjetëra apo qindra milionë euro. Kjo nënkupton angazhim bankar, garanci të forta dhe kapacitet teknik të konsoliduar.
“Po tepricat, a ka sot kontrata apo marrëveshje me kompani të huaja? Sepse nuk mund t’i lihet vetëm bursës kjo. Është shumë kollaj të thuash që këto kompani po investojnë dhe mund ta shesin në treg të lirë energjinë elektrike. Po nëse çmimi me të cilin e shet është shumë më i lartë se në vendet fqinje, ku do ta çojnë energjinë panelet fotovoltaike? Te hidrocentralet ne hapim digën, ndërsa këto a kanë sistem të ruajtjes së energjisë? A kanë bërë investim në bateri për ruajtjen dhe përdorimin e saj në një moment tjetër? Fatkeqësisht, pjesa më e madhe nuk e kanë sistem për ruajtjen e energjisë; thjesht energjinë që prodhojnë e hedhin direkt në rrjet, pra vetëm gjatë orëve kur ka diell”, u shpreh inxhinieri Azmer Dulevic.
/Inside Story, Top Channel/