Dosja SPAK: Si u la pa mirëmbajtje sistemi i fiskalizimit nga drejtuesit e AKSHI -t
Sistemi i fiskalizimit, një nga shtyllat kryesore të funksionimit të përditshëm të biznesit në Shqipëri, ka mbetur prej muajsh pa mirëmbajtje teknike, duke u kthyer në një problem serioz për mijëra subjekte tregtare.
Situata lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si është menaxhuar tenderi për mirëmbajtjen e këtij sistemi nga Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit, institucion që sipas SPAK është drejtuar nga një grup i strukturuar kriminal, raporton Kapitali.al.
Në datën 29 prill të vitit të kaluar, AKSHI shpalli një tender me vlerë 7.7 milionë euro me objekt “Mirëmbajtje e Modulit të Menaxhimit të Kontrollit të Faturimit për Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve”, që në thelb përfshin mirëmbajtjen e serverëve dhe funksionimin e sistemit të fiskalizimit, nga i cili varen faturat e çdo biznesi në vend.
Vetëm 10 ditë pas shpalljes, procedura u ankimua në Komisionin e Prokurimit Publik nga kompania CSP shpk, e cila kundërshtoi kriteret e vendosura nga AKSHI dhe kërkoi ndryshimin e tyre.
KPP-së iu deshën rreth dy muaj për të marrë një vendim. Më 1 korrik, institucioni pranoi pjesërisht ankesën dhe urdhëroi AKSHI-n të modifikonte dokumentet e tenderit, duke kërkuar gjithashtu që brenda pesë ditëve të informonte për zbatimin e vendimit.
Por ndonëse AKSHI i dërgoi përgjigje KPP-së më 15 korrik, procedura mbeti e ngrirë për plot pesë muaj nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, e cila dha përgjigje për zbatimin e vendimit vetëm më 18 nëntor. Arsyet e këtij bllokimi pesëmujor nuk janë sqaruar asnjëherë.
Pas kësaj, më 4 dhjetor, Komisioni i Prokurimit Publik vendosi të zhbllokojë procedurën dhe t’i hapë rrugë vazhdimit të tenderit. Por procesi u ndal sërish vetëm pak ditë më vonë.
Në 18 dhjetor, tenderi u bllokua nga një tjetër ankesë, këtë herë nga kompania Datalog, e cila akuzoi AKSHI-n për paracaktim të fituesit.
Sipas ankesës së depozituar në KPP, dy shtojca të ngarkuara nga AKSHI në dokumentet e tenderit parashikonin në mënyrë të qartë se kriteret mund të përmbusheshin vetëm nga dy operatorë ekonomikë.
Konkretisht, kriteri 2.3.4 kërkonte autorizim nga kompania Oracle posaçërisht për Shqipërinë, një kusht që plotësohej vetëm nga Infosoft Systems dhe Horizon, ndërsa çdo kompani e huaj me marrëveshje të ngjashme, por jo të kufizuar vetëm për territorin shqiptar, skualifikohej automatikisht.
Në ankesë, Datalog theksonte se kjo procedurë ishte në thelb e mbyllur dhe se fituesi ishte i paracaktuar që në fazën e dokumenteve.
Historikisht, sistemi i fiskalizimit është mirëmbajtur nga një kompani kroate, e lidhur me rrethe të larta politike në Kroaci. Por sipas burimeve, grupi që kishte në dorë AKSHI-n kishte vendosur të largonte edhe këtë operator, pavarësisht eksperiencës dhe rolit të tij në funksionimin e sistemit.
Si pasojë e përplasjeve, ankesave dhe manovrave administrative, tenderi për mirëmbajtjen e fiskalizimit nuk është zhvilluar ende, ndonëse ka kaluar pothuajse një vit nga shpallja e tij.
Që prej qershorit të vitit të kaluar, sistemi ka mbetur praktikisht pa mirëmbajtje teknike.
Kjo është edhe arsyeja pse muajt e fundit bizneset po përballen me probleme serioze në lëshimin e faturave, me bllokime të shpeshta dhe kolaps të sistemit.
Kostoja reale e kësaj situate nuk është vetëm teknike apo administrative. Ajo po paguhet drejtpërdrejt nga biznesi dhe qytetarët, të cilët po përballen çdo ditë me pasojat e një sistemi jetik të lënë në mëshirë të korrupsionit.