Katër banorë të fshatit Kurdari në bashkinë e Klosit u shoqëruan të mërkurën nga Policia e Matit, pas një përplasjeje me administratorin e kompanisë që po ndërton hidrocentralin “Doma” mbi lumin e Lusës.
Banorët, të cilët kundërshtojnë ndërtimin e HEC-it, u ndaluan nga policia pas pretendimeve të administratorit të kompanisë “Global Interprise Group” dhe një punonjësi të shoqërisë private të sigurisë se ishin kërcënuar dhe se u ishte bllokuar rruga.
Dhjetëra të afërm dhe banorë të fshatit u mblodhën përpara komisariatit të Policisë Mat, në mbështetje të të shoqëruarve. Ata e cilësuan shoqërimin si të padrejtë dhe thanë për BIRN se përplasja ka qenë e rastësishme dhe pa dhunë.
“Unë nuk e di ku e gjen guximin përfaqësuesi i kompanisë të vijë në fshat. Ne ja kemi thënë, shko merre përfaqësuesin e bashkisë dhe hajde para popullit. Nëse merr dakordësinë, puna e mbarë. Sot e takuam rastësisht dhe ka pasur vetëm një debat në rrugë, pa i bërë dëm askujt. I jam lutur që të largohet dhe të mos hyjë në hasmëri me popullin e Kurdarisë,” tha Avdulla Avdulli, një nga banorët e shoqëruar.
Banorët e Kurdarisë thonë se fshati i tyre është kthyer në një zonë të survejuar nga kompania ndërtuese e HEC-it. Sipas tyre, kompania ka vendosur kamera sigurie pranë rrugëve, shkurreve dhe zonave ku ndodhen makineritë, për t’ju thënë se çdo lëvizje e tyre po monitorohet.
“Fshati është kthyer si një Big Brother, na filmojnë kudo. Edhe në shkurre e lisa ka vendosur kamera. Nuk e di nëse edhe në televizor monitorohen aq shumë sa ne. Ai një milion kamera të vendosë, aty nuk vjen. Ta harrojë,” u shpreh Xhevahir Perlati, një tjetër banor.
Pas protestave të përsëritura të banorëve, punimet e HEC-it ishin pezulluar në një pjesë të gjurmës së projektit. Këtë javë, kompania ka tentuar sërish të rifillojë punimet në terren, duke nisur gërmimin e kanalit për vendosjen e një tubacioni rreth 4.4 kilometra të gjatë, që do të devijojë një pjesë të rrjedhës së lumit Lusë.
Sabri Burreli e cilësoi situatën të papranueshme, ndërsa priste para Komisariatit të Matit daljen e bashkëfshatarëve të tij të shoqëruar.
“Është e tmerrshme çfarë po i bëhet këtij populli në mes të gushtit dhe vapës. Ne i kemi thënë një ‘jo’ të madhe. Në vend që të rrimë në hallet tona, sot na sorollasin rrugëve. Ai ka nisur punimet nga rrjedha e poshtme për të na hedhur hi syve. Pa frikë ka hapur afro 1.5 kilometra trashe. Nëse lejohet kjo, ata do të vazhdojnë me zinxhir deri në derdhjen e lumit të Lusës, duke lënë në të thatë një zonë të tërë që është hambar i Matit, Klosit dhe Bulqizës,” tha Burreli për BIRN.
Kjo nuk është përplasja e parë mes banorëve dhe kompanisë ndërtuese. Edhe më herët, katër banorë janë proceduar penalisht pasi kërkuan ndërprerjen e punimeve dhe largimin e makinerive nga zona, çfarë solli edhe përplasje fizike.
Ndërtimi i HEC-it “Doma” në njësinë administrative Suç të Klosit është pjesë e një projekti që parashikon ndërtimin edhe të dy hidrocentraleve në lumin Lusë. Banorët pretendojnë se nuk janë përfshirë në asnjë proces dëgjese publike. Banorët pretendojnë se ndërtimi i hidrocentralit do të ketë pasoja të rënda për komunitetin. Sipas tyre, devijimi i rrjedhës së lumit Lusë do të prekë burimet ujore që përdoren për vaditje, duke rrezikuar tokat bujqësore, pemtoret si dhe blegtorinë, që janë burimi kryesor i të ardhurave për familjet e zonës.
Në qëndrime të mëparshme për BIRN, përfaqësues të kompanisë kanë deklaruar se gjurma e projektit ndodhet rreth 300 metra poshtë zonës së banuar dhe “nuk prek drejtpërdrejt interesat e banorëve”. Ata kanë paralajmëruar gjithashtu se, në rast pengesash, do të kërkojnë ndërhyrjen e institucioneve ligjzbatuese për të vijuar punimet.