Banka e Shqipërisë ka dhënë miratimin paraprak për licencimin e degës së parë të Ziraat Bank në vendin tonë. Brenda një afati 12-mujor nga data e vendimit, banka turke duhet të përmbushë të gjitha kushtet e përcaktuara në ligjin “Për bankat në Republikën e Shqipërisë” dhe aktet nënligjore përkatëse, në mënyrë që të pajiset me licencën për të nisur aktivitetin.
Ziraat Bank është një institucion bankar shtetëror në Turqi, i themeluar në vitin 1863, me licencë të vlefshme bankare dhe leje operimi nën mbikëqyrjen e Agjencisë së Rregullimit dhe Mbikëqyrjes Bankare të Turqisë.
Ajo operon në 19 shtete të botës, përfshirë 5 vende të Ballkanit Perëndimor, si dhe në Mbretërinë e Bashkuar, Bullgari, Greqi, Kosovë dhe Qipro Veriore.
Kjo do të jetë banka e dytë me kapital turk në Shqipëri, pas Bankës Kombëtare Tregtare. Ziraat ka profil të theksuar në kreditimin e bizneseve që operojnë në sektorin e bujqësisë.
Aktualisht në Shqipëri operojnë 11 banka, shumica me kapital të huaj. Gjatë 19 viteve të fundit nuk është licencuar asnjë bankë e re. Në vitet e fundit nga tregu shqiptar janë larguar Veneto Bank, Société Générale, NBG Bank dhe së fundmi Alpha Bank, ndërsa austriakët e Raiffeisen Bank po ndjekin një strategji të tërheqjes graduale nga rajoni, përfshi Shqipërinë.
Po a ka probleme banka Ziraat që pritet të hyjë në Shqipëri?
Pёrfshirja ndërkombëtare dhe shqyrtime të rëndësishme:
1. Shtimi i kontrollit nga autoriteti gjerman BaFin
• Një njësi e Ziraat Bank—Ziraat Bank International AG me bazë në Frankfurt—është vendosur nën mbikëqyrje nga BaFin gjatë vitit 2021–2022. Autoriteti gjerman mori masa të rëndësishme duke përfshirë ndalim për dhënien e kredive të mëdha, rritje të kërkesave të kapitalit, kufizime ndaj pranimit të depozitave dhe emërimin e një përfaqësuesi të veçantë për t’i monitoruar aktivitetet e bankës .
• Po ashtu, autoritetet gjermane kanë kryer dyshime për pastrim parash, duke përfshirë një bastisje në selinë e Frankfurtit me konfiskim pajisjesh dhe hetime mbi transaksione të dyshimta ndaj biznesmenëve turq .
2. Akuzat për shmangie sanksionesh amerikane
• Në vitin 2014, selia në Nju-Jork e Ziraat Bank u vëzhgua nga Rezerva Federale e SHBA për dyshime për shkelje të sanksioneve kundër Iranit. Më vonë, banka mbylli operacionet e saj retail në SHBA .
• Banka u përmend në akuzat e të mbrojturit kryesor të çështjes “Zarrab” në SHBA, si një prej institucionëve që dyshohej se ndihmonte në manipulimin e transaksioneve me Iranin, gjë të cilën autoritetet turke e mohuan fuqishëm .
3. Rimbajtja e huave për grupin Demirören
• Një hetim i Partisë së Pakicës (CHP) në vitin 2021 përmendi një kredi prej 750 milionë dollarë të marrë nga Ziraat Bank nga grupi mediatik Demirören — kredi që nuk ishte paguar dhe për të cilën u inicua një ankesë penale për mashtrim dhe abuzim detyre nga ana e partisë opozitare .
• Për më tepër, ka pretendime për huadhënie të favorizuar nga Ziraat Bank në favore të kompanive që janë afër qeverisë — përfshirë edhe financimin e një huaje të diskutueshme prej 1.6 miliard dollarë nëpërmjet një kompanie offshore për të blerë përmbajtjen e Turkcell, që më vonë u bashkua me fondin sovran shtetëror — një proces i cilësuar si konflikt interesi dhe keq-menaxhim.