Pak ditë më parë e ngarkuara me Punë, Nancy VanHorn është takua me kreun e SPAK, Altin Dumani dhe disa prej prokurorëve të institucionit.
VanHorn vlerësoi bashkëpunimin e SPAK në luftën e Shteteve të Bashkuara kundër krimit ndërkombëtar, trafikut të drogës dhe la porosi Dumanit për të goditur dhe hetuar çdo kompani apo person të lidhur me krimin.
Por cilat janë kompanitë që dyshohet se trafikojnë lëndë narkotike, të përmendura nga mediat e huaja dhe investigimet e prokurorve në Ekuador?
Importi i bananeve nga vendet e Amerikës Latine drejt Shqipërisë përdoret nga kompani të njohura për të bërë edhe trafikimin e drogës me destinacion Europën.
Një investigim i medias ekuadoriane Infobae.com i referohet një raporti të C4ADS (Center for Advanced Defense Studies) institut hulumtues jofitimprurës me bazë në Washington tregon se si gjashtë kompani shqiptare që importojnë banane nga Ekuadori kanë qenë të përfshira në sekuestrime droge që prej vitit 2014.
“Masabi Fruit”, për shembull, vazhdoi aktivitetin edhe pas një sekuestrimi droge në prill 2021. Edhe pse dy persona — Erjon Peti dhe Klajdi Xibrau — u arrestuan dhe u hoqën nga kompania, ajo vazhdoi me një administrator të ri, Shyqyri Xibrau.
Një model i ngjashëm ndodhi me “Zico Sha”, e njohur gjithashtu si “Bana King LLC”, e përfshirë në një sekuestrim në nëntor 2022. Aksionari i saj, Trifon Murataj, u hoq nga regjistrat, por u rikthye disa muaj më vonë, ndërkohë që kompania rifilloi importin e bananeve nga Ekuadori dhe vazhdoi tregtinë me mish të ngrirë nga Brazili.
Me përjashtim të vetëm një kompanie, të gjitha firmat shqiptare që kishin tregti të rregullt bananesh midis Ekuadorit dhe Shqipërisë që nga viti 2022, rezultojnë të lidhura me dërgesa të kontaminuara me kokainë. Është zbuluar madje një model “riciklimi biznesesh”, ku administratorët dhe aksionarët problematikë zëvendësoheshin përkohësisht, për t’u rikthyer sapo të zbehej vëmendja publike.
“Figura e Trifon Murataj është veçanërisht përfaqësuese. Ky biznesmen, i lidhur me Bana King LLC në SHBA dhe Zico Sha në Shqipëri, ka qenë subjekt i një urdhri arresti në vendin e tij pas sekuestrimit të kokainës në një kontejner që vinte nga Puerto Bolívar, Ekuador”, thuhet në raportin e medias ekuadoriane.
Megjithatë, siç thekson C4ADS, Murataj u shfaq sërish në regjistrat e kompanisë në gusht 2023 dhe dyshohet se ka vepruar edhe nga New Jersey, ku zotëron prona dhe biznese të tjera, përfshirë Vision 22 LLC.
Aktiviteti i tij tregon për një rrjet që kombinon legalitetin e dukshëm, qëndrimin ndërkombëtar dhe tregtinë logjistike globale — të gjitha brenda të njëjtit sistem.
Një nga rastet më të dokumentuara është ai i Dritan Rexhepit. Me kombësi shqiptare, ai u arratis nga burgje në Shqipëri, Holandë dhe Belgjikë para se të vendosej në Ekuador në vitin 2012. U arrestua për trafik kokaine në 2014, por nga burgu në Latacunga, arriti të ndërtonte marrëdhënie me grupe ekuadoriane si “Los Choneros”. Nga qelia drejtoi operacione ndërkombëtare derisa në vitin 2021 iu dha arrest shtëpie, nga i cili më pas u arratis.
“Infobae” ndoqi rastin e Rexhepit dhe zbuloi si ai i shpëtoi autoriteteve ekuadoriane dhe falsifikoi nënshkrime për të mos u shpallur në arrati. Këto zbulime çuan që, në prill 2023, ish-deputeti dhe kandidati presidencial i vrarë, Fernando Villavicencio, të kërkonte informacion nga shërbimet e burgjeve dhe të denonconte publikisht paligjshmëritë e kryera nga shqiptari. Kjo çoi në shpalljen zyrtare të Rexhepit si i arratisur dhe në lëshimin e një kërkimi nga Interpoli. Ai u kap sërish në Turqi në vitin 2023.
Një tjetër aktor kyç në konsolidimin e rrjeteve kriminale shqiptare në Ekuador është Dritan Gjika. Sipas raportit të GI-TOC, ai drejtonte një strukturë që sillte deri në katër tonë kokainë çdo muaj nga Kolumbia përmes Ekuadorit, me destinacion Europën.
Gjika operonte nën mbulesën e të paktën dymbëdhjetë kompanive të ligjshme të lidhura me sektorin e pasurive të paluajtshme dhe atë të frutave, të krijuara së bashku me ekuadorianin Rubén Cherres, i cili u vra në vitin 2023.