Erion Veliaj lirohet me 15 shtator? Si e futi bashkinë e kryeqytetit në ngërç

Veliaj shfuqizon delegimin e Ristanit, a po përgatitet terreni për lirimin e tij? Gjykata e Lartë vendos më 15 shtator
Erion Veliaj ka ndërmarrë një tjetër lëvizje nga qelia, duke shfuqizuar urdhrin që i delegonte kompetencat e kryetarit të Bashkisë së Tiranës nënkryetares Anuela Ristani. Vendimi ka krijuar një ngërç të ri në drejtimin e bashkisë dhe vjen vetëm pak ditë përpara se Gjykata e Lartë të shqyrtojë masën e sigurisë ndaj tij. Lëvizja ngre pikëpyetje nëse Veliaj po përpiqet të krijojë terrenin institucional dhe juridik për një rikthim në detyrë, në rast se gjykata vendos lirimin e tij.

Nga ambientet e paraburgimit, kryebashkiaku i Tiranës Erion Veliaj ka firmosur një urdhër për shfuqizimin e aktit të mëparshëm, përmes të cilit kompetencat e kryetarit i ishin deleguar nënkryetares Anuela Ristani.

Ristani e ushtronte funksionin e kryetares së komanduar që prej arrestimit të Veliajt më 10 shkurt 2025, pas kërkesës së Prokurorisë së Posaçme, SPAK. Kryebashkiaku akuzohet, së bashku me bashkëshorten Ajola Xoxa, për një skemë korrupsioni dhe pastrimi parash, akuza të cilat ai i kundërshton.

Në shkresën e tij, Veliaj pretendon se Ristani ka refuzuar në mënyrë të vazhdueshme urdhrat e tij, ndërsa mungesa e koordinimit institucional, sipas tij, ka cenuar zinxhirin normal të përgjegjësisë dhe drejtimit të Bashkisë së Tiranës.

Pikërisht për këtë arsye, ai argumenton se shfuqizimi i delegimit synon garantimin e “ligjshmërisë, vijimësisë, stabilitetit dhe funksionimit normal të Bashkisë së Tiranës”, si dhe ofrimin e pandërprerë të shërbimeve publike.

Por urdhri i Veliajt lë një pikëpyetje të madhe: nuk përcakton se cili prej nënkryetarëve të tjerë do të marrë kompetencat e kryetarit në vijim.

Kjo e lë Bashkinë e Tiranës përballë një situate të pazakontë, pasi kryetari ndodhet në paraburgim, ndërsa personi të cilit i kishte deleguar kompetencat nuk i ushtron më ato dhe nuk është caktuar një zëvendësues.

Opozita dhe ekspertë të pushtetit vendor e shohin këtë lëvizje si një veprim që mund të thellojë krizën institucionale. Por në të njëjtën kohë, koha kur është ndërmarrë kjo lëvizje ka shtuar dyshimet se ajo mund të ketë edhe një dimension tjetër: përgatitjen e terrenit për një rikthim të mundshëm të Veliajt në zyrën e kryetarit, nëse Gjykata e Lartë vendos ndryshimin e masës së sigurisë.

Gjykata e Lartë pritet të shqyrtojë më 15 shtator, në orën 09:30, masën e sigurisë ndaj Veliajt, pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese që ia riktheu çështjen për shqyrtim.

Në këtë pikë, urdhri i fundit i firmosur nga kryebashkiaku merr një tjetër rëndësi politike dhe institucionale. Nëse Gjykata e Lartë vendos lirimin e tij ose zëvendësimin e arrestit me një masë më të butë, Veliaj do të përballet me një situatë ku kompetencat e kryetarit nuk janë më të deleguara te Ristani.

Pra, në një skenar të tillë, rruga për një rikthim të tij në drejtimin e bashkisë do të ishte më pak e komplikuar nga pikëpamja e delegimit të kompetencave.

Megjithatë, kjo mbetet një hipotezë dhe nuk ka një vendim gjykate që të garantojë lirimin e Veliajt.

PD kërkon mbledhje urgjente të Këshillit Bashkiak
Përplasja për drejtimin e Bashkisë së Tiranës ka kaluar tashmë edhe në Këshillin Bashkiak.

Këshilltarët e Partisë Demokratike i kanë kërkuar kryetares së Këshillit Bashkiak, Megi Fino, të thërrasë një mbledhje urgjente për të diskutuar situatën e krijuar.

“Ky lajm ka krijuar pasiguri të plotë ligjore dhe publike mbi drejtimin aktual të Bashkisë Tiranë dhe kërkon sqarim të menjëhershëm dhe zyrtar përpara Këshillit Bashkiak dhe qytetarëve të Tiranës”, thuhet në kërkesën e tyre.

Këshilltarët opozitarë kërkojnë të përcaktohet se kush e ushtron aktualisht funksionin e kryetarit dhe nëse ekziston një autoritet institucional që mund të negociojë, vendosë dhe firmosë në emër të Bashkisë së Tiranës.

Këshilltarja Ilda Zhullali e ka cilësuar situatën si “kaosin institucional në krye të Bashkisë Tiranë”.

Ndërsa Ilir Alimehmeti e ka interpretuar lëvizjen si pjesë të një “loje pushteti” brenda Partisë Socialiste, duke e lidhur atë edhe me procesin gjyqësor ndaj Veliajt.

“Nëse Veliaj nuk delegon një tjetër nënkryetar e paralizon bashkinë totalisht në çdo aspekt dhe ky bllokim bëhet edhe më i rëndë duke marrë parasysh se ndodh pikërisht ndërkohë që hyn shtatori dhe rifillon viti shkollor”, është shprehur Alimehmeti.

Gjykata Kushtetuese i hapi rrugë rishqyrtimit të masës
Veliaj ka zhvilluar prej muajsh një betejë ligjore për të ruajtur mandatin e kryetarit të Bashkisë së Tiranës.

Këshilli Bashkiak, me shumicë socialiste, votoi shkarkimin e tij, ndërsa Këshilli i Ministrave e miratoi atë me argumentin se Tirana kishte nevojë për një kryetar në detyrë.

Veliaj e kundërshtoi vendimin në Gjykatën Kushtetuese, duke ankimuar si shkarkimin, ashtu edhe dekretin e Presidentit për zgjedhjet e pjesshme vendore.

Gjykata Kushtetuese arriti në përfundimin se shkarkimi nuk ishte justifikuar me “shkeljen e rëndë të Kushtetutës dhe të ligjeve” dhe se mbrojtja e interesit publik nuk mund të përdorej për të cenuar garancitë kushtetuese.

Vendimi i Kushtetueses u pasua nga rikthimi i çështjes së masës së sigurisë në Gjykatën e Lartë, e cila duhet të arsyetojë përse një masë tjetër nuk do të ishte e përshtatshme, përveç arrestit në burg.

Pikërisht kjo seancë e 15 shtatorit është kthyer në një pikë kyçe për të ardhmen politike dhe institucionale të Veliajt.

Lëvizja nga qelia dhe skenari i 15 shtatorit
Për ekspertët e pushtetit vendor, fakti që Veliaj ka shfuqizuar delegimin e kompetencave, por nuk ka përcaktuar një zëvendësues të Ristanit, krijon një situatë juridike të pazakontë.

Agron Haxhimali, kreu i Institutit të Bashkive, argumenton se Veliaj nuk mund ta ushtrojë praktikisht detyrën nga paraburgimi, pasi funksioni kërkon praninë fizike dhe komunikimin me administratën.

Në të njëjtën kohë, avokati Gentjan Serjani ka vënë në pikëpyetje bazën ligjore të urdhrit, duke argumentuar se akti nuk bëhet automatikisht i ligjshëm vetëm sepse është firmosur nga kryetari i bashkisë.

Sipas ekspertëve, urdhri mund të kundërshtohet edhe nga Prefekti i Tiranës, ndërsa mund të ankimohet në gjykatë edhe nga Anuela Ristani.

Nëse kjo situatë do të vijojë deri më 15 shtator, atëherë vendimi i Gjykatës së Lartë mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta jo vetëm për fatin personal të Veliajt, por edhe për mënyrën e drejtimit të Bashkisë së Tiranës.

**Nëse Gjykata e Lartë vendos një masë më të butë ose lirimin e tij, Veliaj do të gjendej përballë një bashkie ku ai nuk ka emëruar një tjetër nënkryetar për t’i deleguar kompetencat. Kjo mund të interpretohet si një lëvizje që i lë të hapur rrugën rikthimit të tij në detyrë, ndërsa në rast të kundërt, ngërçi institucional në Bashkinë