48 jetë të humbura në 2025, siguria në punë mbetet zero
Siguria në punë ishte kryefjala e tubimit publik këtë 1 Maj, që bëri bashkë dhjetëra punëtorë, sindikata dhe përfaqësues të shoqërisë civile.
Gjatë vitit të shkuar, 48 punonjës humbën jetën në vendin e punës, ndër të cilat edhe 2 gra dhe qindra të tjerë u plagosën.
Koalicioni Shqiptar për të Drejtat në Punë parashtroi në Sheshin Miqësia vështirësitë me të cilat përballen punëtorët në të gjithë sektorët. Ndërsa siguria në punë ishte çfarë mbizotëroi në fjalime, për shkak të numrit të lartë të humbjes së jetëve.
Esmeralda Hoxha, nga Qendra Aleanca për Zhvillim Gjinor (GADC), u shpreh se këto nuk mund të jenë vetëm statistika.
“48 jetë humbën në vendin e punës në 2025-ën. 48 familje, prindërit nuk u kthyen në shtëpi. 48 familje po rrisin jetimë. 48 gra kryefamiljare tashmë vuajnë për të përmbyllur muajin. Pse? Sepse mbështetja sociale më mbrapa mungon”, deklaroi Hoxha.
Në një deklaratë të përbashkët, të lexuar nga Dritan Shahu, i Sindikatës së Sektorit të Hidrokarbureve nënvizoi se kërkohet veprim i menjëhershëm nga qeveria dhe institucionet përgjegjëse.
“Të rrisin urgjentisht numrin dhe efektivitetin e inspektimeve në punë, veçanërisht në sektorët me risk të lartë; Të vendosin masa ndëshkuese reale dhe të zbatueshme ndaj punëdhënësve që shkelin rregullat e sigurisë”, tha Shahu.
Mes të tjerash ai ndaloi edhe te sektori hidrokarbur, të cilin përfaqëson, ndërsa kërkoi që naftëtarët të trajtohen me dinjitet.
“Duhet që statusi të ndryshojë, duhet që përfitimi për statusin nga 0.6% që është sot në vit pune mbi pension, të shkojë në 1% siç ka qenë parashikuar në vitin 2017”, deklaroi përfaqësuesi i Sindikatës së Sektorit të Hidrokarbureve.
Njëkohësisht, para Ministrisë së Ekonomisë një tjetër bashkim sindikatash, nën emërtimin Unioni i Sindikatave bëri bashkë punëtorë dhe pensionistë, ndërsa në thirrjet e tyre kërkoheshin të drejta dhe dinjitet në punë.
Edison Hoxha nga Qendra për të Drejtat në Punë, tha për Citizens.al se thirrjet e sotme janë për adresim të menjëhershëm të sigurisë dhe të shëndetit në punë, të punonjësve, veçanërisht në sektorët më të vështirë të ekonomisë.
“Veçanërisht sektori i ndërtimit që është nga sektorët më problematikë dhe ku numri më i madh i personave dhe punonjësve që kanë humbur jetën vjen pikërisht nga ky sektor”, deklaroi Hoxha.
Sipas tij, përpos numrit të lartë të humbjes së jetëve në vitin 2025, të larta janë edhe aksidentet në punë.
“Janë 275 aksidente që kanë ndodhur vetëm gjatë vitit 2025 dhe kjo është një shifër alarmante për tregun e punës që ne kemi këtu. Po ta krahasojmë me vitin 2024 është gati një dyfishim, nga 177 në vitin 2024”, deklaroi Hoxha.
Të pranishëm në tubimin e mbajtur në Sheshin Miqësia ishin edhe punëtorë të pastrim-gjelbërimit dhe të fasonerive, por dhe pse morën pjesë në këtë tubim, shumica e tyre qëndruan me maskë dhe kapele për të mbuluar identitetin, me frikën nga dallimi i tyre prej punëdhënësve.
“Gjatë punës që ne bëjmë, hasim vështirësi, punojmë në shi, në vapë, në pluhur, mes zhurmës së përditshme të Tiranës dhe mbetjeve të rrezikshme”, u shpreh njëri prej tyre.
Ervis Çota nga Lëvizja Rinore Egjyptiane dhe Rome paraqiti të njëjtën situatë për këtë sektor.
“Ka sektorët ku rreziku është i dukshëm, por ka edhe nga ata sektorë që mbeten në hije, janë njerëz të padukshëm. Dhe në fakt punëtorët e pastrimit janë një prej tyre”, u shpreh Çota.
Valentin Macaj nga Sindikata e Shërbimeve Policore të Shqipërisë tha se paga e punonjësve të policisë edhe pse më e lartë se ajo minimale, nuk plotëson standardet e jetesës dinjitoze.
“80% e punonjësve nuk bëjnë pushime vjetore, janë në kredi”, shtoi Macaj.
Përfaqësues të Sindikatës së Punonjësve të Shërbimit Shëndetësor, të Sindikatës së Bashkuar të Arsimit Shqiptar, të Universiteteve, të Psikologëve po ashtu sollën në shesh shqetësimet e tyre të përditshme dhe bënë thirrje për përfshirje të punonjësve të këtyre sektorëve në vendimmarrje.
Mes të tjerash, Koalicioni Shqiptar për të Drejtat në Punë kërkoi transparencë dhe raportim publik për çdo aksident me vdekje në punë; institucionalizimin e mjekësisë së punës së pjesë e sistemit publik; bërjen efektive këshillat e sigurisë dhe shëndetit në punë; forcimin e dialogut social dhe mbrojtje për punëtorët që denoncojnë shkeljet.