Axhenda Strategjike e Reformave të Kazakistanit/ Stabilitet, qeverisje moderne dhe diplomaci e përgjegjshme
Në një periudhë kur politika ndërkombëtare po karakterizohet nga fragmentimi, pasiguria ekonomike dhe rënia e besimit në institucione, Kazakistani po përpiqet të artikulojë një vizion të qartë reformash dhe stabiliteti. Në fjalimin e tij në Sesionin e 5-të të Kurultait Kombëtar në Kyzylorda, Presidenti Kassym-Jomart Tokayev paraqiti një axhendë gjithëpërfshirëse që synon modernizimin e shtetit, forcimin e institucioneve, transformimin digjital dhe një politikë të jashtme të balancuar e të përgjegjshme.
Për lexuesin shqiptar, ky fjalim ka rëndësi jo vetëm si zhvillim i brendshëm i Kazakistanit, por edhe si shembull se si një shtet përpiqet të ruajë stabilitetin politik dhe kohezionin shoqëror, ndërkohë që ndërmerr reforma të thella në një mjedis ndërkombëtar gjithnjë e më të paqëndrueshëm.
Një nga elementet më të theksuara të mesazhit presidencial është ideja e reformës pa tronditje. Presidenti Tokayev e paraqet modernizimin si një proces evolutiv, të ndërtuar mbi vazhdimësinë e traditës politike kombëtare. Roli i Kurultait Kombëtar theksohet si një platformë konsultative ku propozimet publike janë shndërruar në ndryshime konkrete ligjore dhe institucionale. Ky mekanizëm synon të forcojë legjitimitetin e reformave dhe të shmangë polarizimin shoqëror, një sfidë e njohur për shumë vende në tranzicion.
Një pjesë qendrore e axhendës lidhet me modernizimin politik dhe reformën kushtetuese. Presidenti parashtroi ide për një rikonfigurim të thellë të arkitekturës shtetërore, përfshirë kalimin në një parlament njëdhomësh me emrin “Kurultai”, krijimin e një Këshilli të Popullit si organ i lartë konsultativ, futjen e postit të Zëvendëspresidentit në Kushtetutë dhe ngritjen e një Komisioni Kushtetues që do të përgatisë ndryshimet për një referendum kombëtar. Qëllimi i deklaruar është ndërtimi i një modeli të qëndrueshëm qeverisjeje, i bazuar në balancën mes një presidenti të fortë, një parlamenti me ndikim dhe një qeverie të llogaridhënëse.
Fjalimi i kushton vëmendje të veçantë edhe transformimit digjital dhe inteligjencës artificiale, të cilat trajtohen si mjete konkrete për rritjen e eficiencës së shtetit dhe jo thjesht si slogane politike. Presidenti thekson se teknologjia nuk mund të zëvendësojë reformën institucionale dhe disiplinën menaxheriale, duke nënvizuar se digjitalizimi ka vlerë vetëm kur shoqërohet me procese të qarta qeverisjeje dhe kompetenca moderne administrative.
Në aspektin ekonomik, theksi vihet mbi infrastrukturën dhe sigurinë energjetike si baza të zhvillimit afatgjatë. Investimet në rrugë, hekurudha, porte dhe aeroporte paraqiten si faktorë kyç për lidhshmërinë dhe rritjen ekonomike, ndërsa energjia shihet si parakusht për zgjerimin e ekonomisë digjitale dhe qendrave të të dhënave. Mesazhi është i qartë: zhvillimi duhet të bazohet në kapacitete reale, planifikim afatgjatë dhe rezultate të matshme, jo vetëm në projekte simbolike.
Një dimension i veçantë i fjalimit është ai mjedisor dhe rajonal, veçanërisht çështja e Detit Aral. Presidenti e trajton këtë problem si një sfidë ndërkufitare dhe globale, duke promovuar konceptin e “diplomacisë së ujit” dhe bashkëpunimin rajonal për menaxhimin e burimeve natyrore. Iniciativa për krijimin e një Organizate Ndërkombëtare të Ujit dhe organizimi i një samiti ndërkombëtar mjedisor në Astana synojnë ta pozicionojnë Kazakistanin si aktor aktiv në axhendat globale të mjedisit dhe zhvillimit të qëndrueshëm.
Në planin e politikës së jashtme, Kazakistani rikonfirmon një qasje të balancuar dhe pragmatike, të bazuar në sovranitet, integritet territorial dhe dialog diplomatik. Në një kohë kur përplasjet gjeopolitike dhe logjika e blloqeve po thellohen, vendi përpiqet të ruajë një rol ndërmjetësues dhe konstruktiv. Vendimi për t’iu bashkuar Marrëveshjeve të Abrahamit paraqitet si pjesë e kësaj filozofie, me synimin për të kontribuar në stabilitetin rajonal dhe për të forcuar profilin ndërkombëtar të Kazakistanit.
Në tërësi, mesazhi i Presidentit Tokayev nuk është thjesht retorik. Ai synon të projektojë imazhin e një shteti që kërkon modernizim të qëndrueshëm, institucione funksionale dhe një rol të përgjegjshëm në arenën ndërkombëtare. Për Shqipërinë dhe rajonin e Ballkanit, kjo përbën një shembull interesant se si reformat, stabiliteti dhe politika e jashtme e matur mund të ecin paralelisht në një botë gjithnjë e më të pasigurt.